(91) 350-9520 support@omarine.org M-F: 7 AM - 7 PM; Weekends: 9 AM - 5 PM

Hệ điều hành: Tiện ích văn phòng

Đối với đa số mọi người thì máy tính được dùng chủ yếu cho công việc văn phòng. Do vậy xây dựng Hệ điều hành cho máy tính cần đưa vấn đề các tiện ích văn phòng lên một trong những nhiệm vụ hàng đầu. Trọng tâm của các tiện ích văn phòng là phần mềm Office đi kèm với xử lý phông chữ và một bộ gõ ngôn ngữ.

Phần mềm Office mà tôi đã xây dựng là LibreOffice phiên bản 4.2.3.3, mới ra vào tháng 4/2014. LibreOffice là bộ Office tốt nhất trong thế giới nguồn mở, đương nhiên có để so sánh với phần mềm Office nổi tiếng và tuyệt vời của Microsoft.

tuan-kiet

Tôi rất thích Microsoft Office và bây giờ vẫn thế. Tôi biết ơn vì đã được sử dụng nó nhiều năm. Tôi còn hack các bộ phận đối tượng COM của nó để đưa vào phần mềm riêng của mình. Bạn đừng hiểu lầm chữ hack ở đây. Tôi sử dụng các hàm API của chính Microsoft tất nhiên là được phép của Microsoft để trup cập các đối tượng thành phần của Microsoft Office để tùy biến các đối tượng này, kết nối và lồng ghép chúng vào phần mềm của mình dù cả bộ Office còn đang ngủ yên.

Nhưng biết làm sao được khi LibreOffice chẳng kém gì, lại trẻ trung, cởi mở và đổi mới liên tục, thêm nữa còn “biếu không”. Nếu như Microsoft Office chìa ra các giao diện để chúng ta có thể nắm bắt lấy, còn lại là hộp đen, thì LibreOffice phơi bày toàn bộ mã nguồn để chúng ta có thể điều chỉnh nếu muốn. Tôi không khẳng định về tính mở thì kiểu nào hay hơn. Đừng vội phán bừa nhưng cũng đừng ù lì để chẳng quyết đoán được gì rồi mất hết cơ hội. Đây là vấn đề sâu sắc mang tính triết học và lịch sử, chúng ta sẽ bàn khi có dịp.

LibreOffice phiên bản 4.2.3.3 đã trở nên hùng mạnh, nó có thể xử lý trực tiếp các file dữ liệu của Microsoft Office như các file doc, docx, xls, xlsx…, bao gồm đầy đủ các thao tác như mở, soạn thảo, tính toán, lưu kết quả… mà không cần phải chuyển đổi file. LibreOffice phiên bản 4.2.3.3 tương thích hầu như trọn vẹn các tính năng của Microsoft Office (tôi đã kiểm tra đến cả công thức được coi là tương đối phức tạp của bảng tính là hàm VLOOKUP).

Có một vấn đề đáng nói là, nếu bạn đang sử dụng Microsoft Office chui (và cả Windows không bản quyền) thì chắc chắn bạn thường xuyên phải đối diện với tình trạng các file doc hay excel bị virus “cắn”. Mất dữ liệu đôi khi thiệt hại là không lường được. Nhưng với LibreOffice và Hệ điều hành kiểu Unix/Linux lại có hệ thống bảo mật PAM thì bạn có thể quên điều đó đi.

Những ai đã quan tâm đến hệ thống Unix/Linux chắc đều biết Hệ điều hành Ubuntu. Tôi đã dùng thử Ubuntu-12.4.3, lúc ấy là trước Tết năm vừa rồi, tại thời điểm mà tôi còn chưa biết Unix với Linux là gì. Nếu như Ubuntu không có những nhược điểm mang tính căn bản thì tôi đã chẳng mất công làm Hệ điều hành này làm gì. Người ta đã làm tốt thì mình chỉ việc sử dụng là được rồi. Ubuntu cũng được xây dựng trên phương châm hướng đến người sử dụng cuối. Giao diện đồ họa của Ubuntu quả là rất đẹp và tốn nhiều công phu, nhưng dường như việc quá nhấn mạnh đến giao diện đồ họa là để tranh đua với Microsoft Windows hơn là trung thành với mục tiêu hướng đến người sử dụng cuối cùng của mình. Các bộ phận cấu thành của Ubuntu rất cũ và yếu. Ubuntu có cả Kubuntu nhưng cái này không có gì đáng kể. Phần lớn nói đến Ubuntu là nói đến Ubuntu trên nền Gnome. Nền Gnome là một môi trường eo hẹp. Bạn ngồi trước một máy tính toàn năng nhưng với Gnome, bạn sẽ không thể ngồi lâu và có cảm giác như có cái gì đó kìm hãm, bó buộc. Và có thể bạn phải khó chịu khi cần sử dụng máy tính để giải quyết một khối lượng công việc lớn. Tuy nhiên Gnome là thích hợp đối với các thiết bị nhỏ như máy tính bảng hay điện thoại di động khi công việc xử lý không nhiều và chỉ có thể thực hiện/cần những thao tác giản đơn.

Ubuntu-12.4.3 cũng sử dụng LibreOffice nhưng phiên bản cũ. Phiên bản này mắc lỗi khi đọc những file excel, dữ liệu và định dạng bị mất và/hoặc chuyển đổi sai. Nếu bạn là người coi trọng công việc thì lỗi sai như vậy khó có thể chấp nhận. LibreOffice trong Ubuntu được điều chỉnh thành giao diện đồ họa rất bắt mắt. Nhưng nếu quan sát kỹ, bạn sẽ phát hiện vẻ đẹp đó chỉ là màu sắc sặc sỡ bề ngoài. Cốt lõi của giao diện không đẹp, các đường biên giao diện còn thô, không mịn. Đó là vì Ubuntu sử dụng bên trong các thư viện xử lý và biến đổi đồ họa đã lỗi thời. Ngoài những vấn đề trên tôi không dám/chưa thấy để chê Ubuntu điều gì. Ubuntu có những thế mạnh riêng và là sự cố gắng rất lớn của những người làm ra nó. Chỉ có điều, đã là khoa học kỹ thuật thì phải trưng mọi vấn đề ra ánh sáng, nếu không rất thiệt thòi cho số đông những người không có điều kiện tìm hiểu.

Tất cả các thành phần của LibreOffice phiên bản 4.2.3.3 tôi đều xây dựng và đưa vào Hệ điều hành đầy đủ, bao gồm cả trợ giúp offline và các bộ từ điển của tất cả(hầu hết) các nước trên thế giới. Nếu bạn gõ ngôn ngữ nước nào thì chọn ngôn ngữ nước đó trên menu Tool->Language->For Selection, chương trình sẽ tự động đoán nhận và kiểm tra chính tả. Về ngôn ngữ cho giao diện phần mềm, tôi cũng xây dựng nhiều ngôn ngữ, tất nhiên là có tiếng Việt. Bạn đổi ngôn ngữ cho giao diện bằng cách vào menu Tools->Options->Language Settings->Languages. Bạn có thể làm như thế để Việt hóa LibreOffice.

Chúng ta cần lưu ý rằng mọi bộ phận cấu thành trong hệ thống đều liên kết với nhau, phụ thuộc nhau và tương xứng với nhau. Một hệ thống phải có nền tảng khỏe mạnh và hiện đại, cụ thể là phải có cấu trúc chiến lược tốt và có các thư viện tân tiến mới có thể dung nạp được một bộ phần mềm rất hay, rất hữu dụng, và cũng đòi hỏi rất cao như LibreOffice-4.2.3.3 và các phiên bản sau.

Về bộ gõ ngôn ngữ, trong bài “Hệ điều hành: Quốc tế hóa” tôi đã đề cập. Xin nhắc lại rằng bạn sẽ dùng Scim để gõ được ngôn ngữ của tất cả(hầu hết) các nước trên thế giới. Tôi xin bổ sung thêm là trước đây để gõ được đa ngôn ngữ, người ta phải mượn môi trường Unicode của hệ thống bằng cách xuất khẩu một biến LANG trên Widesystem như thế này “export LANG=en_US.UTF-8”. Nhưng hiện nay các phần mềm đều có thể nhận thức, tự liên hệ trực tiếp với các thư viện quốc tế hóa và tạo ra môi trường Unicode tự nó. Việc xuất khẩu một biến LANG trên mức hệ thống như trên không còn cần thiết, hơn nữa nó có thể gây rắc rối cho một số chương trình, đặc biệt là các chương trình dịch. Do đó trong hệ thống tôi vẫn sử dụng “export LANG=en_US”.

draftsurvey

Còn một phần nữa là về phông chữ nhưng bài này đã dài nên tôi để viết trong bài sau.

Advertisements

Gửi phản hồi

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: