(91) 350-9520 support@omarine.org M-F: 7 AM - 7 PM; Weekends: 9 AM - 5 PM

Open Loading Wizard và hướng dẫn chi tiết cài đặt Omarine

Về nguyên lý, Open Loading Wizard có thể chạy trên các hệ thống Linux khác nhau, nhưng gói cài đặt OpenLoadingWizard-1.0.1-x86_64-1.txz được xây dựng cho hệ thống Omarine, vì vậy cách dễ nhất là cài đặt nó trên Omarine. Bài này giới thiệu các bước cài đặt Omarine theo cách đơn giản nhất và có đủ chi tiết để hầu như bất cứ ai xem rồi đều có thể làm được. Chúng ta cũng tiếp cận các thông tin thú vị khác cùng một số khái niệm trong lĩnh vực để có một cái nhìn tổng quan và thiết thực về hệ thống Linux. Khái niệm “Hệ điều hành bỏ túi” được mô tả cụ thể và có thông tin hỗ trợ thực hành đầy đủ. Sau cùng, chúng ta sẽ thấy làm chủ một hệ điều hành Linux hay cài đặt và chạy một chương trình như Open Loading Wizard trên Omarine dễ như thế nào.

Cài đặt Hệ điều hành Omarine

Bạn tải về omarine64-1.1-dvd.iso, bung ra đĩa DVD rồi khởi động máy tính từ đĩa này. Bạn ấn Enter qua hai tương tác đầu tiên(chúng ta chỉ sử dụng tùy chọn mặc định) để đăng nhập với gốc(root). Tại điểm này nếu bạn chưa có một partition ít nhất 10GB dành để cài đặt thì chạy lệnh cfdisk để phân chia đĩa

cfdisk

*Chú ý: nếu bạn cài đặt Omarine trên một ổ đĩa mới(chưa có partition nào) hoặc bạn xóa hết các vùng đĩa cũ, các partition mới tạo sẽ chưa được active, bạn cần chọn mục “Bootable” và bật cờ Boot cho partition mong muốn, nếu không thì máy tính sẽ không khởi động được.

Sau khi soạn đĩa xong, bạn chọn mục “Write” và ấn Enter, chương trình sẽ hỏi bạn có chắc chắn ghi các thay đổi không, trả lời “yes”. Sau đó vào mục “Quit” để thoát chương trình.

Lúc này cài đặt đã sẵn sàng, bạn chạy lệnh setup

setup

Chọn mục “Set up your target partitions”, ấn Enter.

select_Partition

Giả sử chúng ta chọn cài đặt Omarine trên partition /dev/sda6, partition này sẽ được gắn vào thư mục gốc(/) của Hệ điều hành, gọi là partition gốc. Ấn Enter. Hai màn hình kế tiếp là chọn hành động định dạng và kiểu hệ thống file, chúng ta chỉ ấn Enter vì lấy các giá trị mặc định: định dạng nhanh và kiểu hệ thống fileext4.

Màn hình tiếp theo là chọn partition khác ngoài partition gốc cho Hệ điều hành

other_Partition

Chúng ta chỉ sử dụng một partition nên chọn “Continue” rồi ấn Enter

Kết quả cài đặt partition được thông báo ở màn hình kế tiếp

finished_Partition

Thông báo này về nội dung tệp /etc/fstab được tạo ra. Mô tả trong tệp sẽ được hệ thống sử dụng khi khởi động sau này. Trường thứ nhất là partition gốc /dev/sda6. Trường thứ hai là thư mục mà partition này sẽ được gắn vào, trong trường hợp này là gốc(/). Trường thứ ba là kiểu hệ thống file: ext4. Trường thứ tư là tham số lựa chọn cho lệnh gắn(mount), ở đây là giá trị mặc định, trong trường hợp khác nó có thể là ro: thiết bị được gắn dạng chỉ đọc(read only). Hai trường cuối là tham số được sử dụng cho các lệnh khác của hệ thống lúc đi vào hoạt động. Chẳng hạn trường thứ sáu sẽ điều khiển cách thức mà lệnh fsck sẽ thực hiện kiểm tra và sửa chữa hệ thống file. Giá trị 0 là nhảy bỏ, không kiểm tra. Giá trị 1 dành cho hệ thống file gốc, được kiểm tra đầu tiên, các giá trị cao hơn được kiểm tra sau đó.

Bạn ấn Enter.

Nếu trong máy tính của bạn có hệ thống file FAT hoặc NTFS của Windows được dò tìm bởi chương trình cài đặt, chương trình sẽ hỏi bạn có muốn gắn chúng bằng cách ghi vào tệp /etc/fstab trong màn hình kế tiếp. Không, chúng ta chỉ muốn cài đặt đơn giản, chọn “No”.

Hai màn hình tiếp theo là chọn nguồn cài đặt. Chúng ta cài đặt từ đĩa DVD, bạn chỉ việc ấn Enter.

Quá trình cài đặt thực sự bắt đầu..

Sau cùng là một số bước cấu hình hệ thống.

Chương trình đề xuất bạn tạo một USB khởi động, bạn ấn Enter, không tạo USB khởi động.

Hai bước tiếp theo cấu hình chuột, bạn chỉ cần ấn Enter để chọn tùy chọn mặc định. Sau đó là bước cấu hình mạng

network

Bạn chọn “No” vì chỉ cần cấu hình mạng tự động.

Ba bước tiếp theo, bạn chỉ ấn Enter để chọn giá trị mặc định. Đến bước chọn múi giờ bạn dùng phím mũi tên(Down) tua xuống để chọn múi giờ thích hợp.

Đến bước nhập mật khẩu, bạn vào mật khẩu cho root. Mật khẩu này thường chỉ dùng để quản trị hệ thống như cài đặt, cập nhật, cấu hình. Sau này bạn nên tạo người sử dụng thường để sử dụng thường xuyên. Một số chương trình như VLC Media Player không hỗ trợ chạy như root để bảo đảm an toàn.

Bước cuối cùng là cài đặt Bootloader

grub

Bạn ấn Enter. Grub là một Bootloader rất hay, nó kết hợp với chương trình dò tìm hệ điều hành để thực hiện các thao tác tự động.

Sau bước này là một thông báo cài đặt hoàn thành, rồi trở lại màn hình setup ban đầu.

setup-completed

Bạn chọn dòng dưới cùng(EXIT) để thoát ra, rồi ấn ctrl-alt-delete để khởi động lại máy.

Tạo người sử dụng thường

Sau khi cài đặt bạn đã có một người sử dụng là root, dùng tên này để đăng nhập với mật khẩu là mật khẩu bạn đã vào lúc cài đặt. Sau đó bạn chạy lệnh startx để khởi động X Window và vào môi trường màn hình nền KDE. Bạn nhấn chuột trái vào màn hình và gõ konsole để mở cửa sổ lệnh.

Giả sử bạn muốn tạo người sử dụng là lan, chạy lệnh: adduser lan

Sau khi ấn Enter hai lần để chọn user ID và nhóm khởi tạo mặc định(users), bạn cần thêm các nhóm cho người sử dụng bằng cách ấn phím mũi tên(UP) như hình dưới đây

adduser

Các bước sau bạn chỉ cần chọn các giá trị mặc định ngoại trừ nhập mật khẩu và nếu muốn, vào tên đầy đủ cho người sử dụng.

Mặc định hệ thống sử dụng chế độ login văn bản. Nếu muốn chuyển sang chế độ login đồ họa, bạn chạy dòng lệnh dưới đây với người sử dụng là root

sed -e '/id:3:initdefault/s,3,4,' -i /etc/inittab

Cập nhật hệ thống

Để cập nhật hệ thống bạn cần chạy chương trình Omarine-update và có kết nối Internet. Xem bài Omarine-update – Chương trình cập nhật hệ thống tự động qua mạng”.

Để xem các thiết bị mạng của máy, bạn chạy lệnh ifconfig hoặc ifconfig -a

ifconfig1

eth0 là giao diện mạng nối dây, còn wlan0WiFi

*Chú ý: khi chưa cập nhật hệ thống thì bạn chưa dùng được sudo để chạy một số lệnh với quyền root. Tại điểm này, bạn hãy dùng su nếu bạn đang là người sử dụng thường.

Nếu không thấy thiết bị nào để nối mạng thì máy tính của bạn còn thiếu driver, hãy tải xuống(bằng phương tiện khác) và cài đặt ba gói dưới đây để nâng cấp kernel

kernel-3.10.84-x86_64-1.txz
kernel-modules-3.10.84-x86_64-1.txz
kernel-headers-3.10.84-x86_64-1.txz

Cài đặt như sau: chép các tệp trên vào thư mục hiện hành hoặc chuyển tới thư mục chứa các tệp đó, rồi chạy các lệnh dưới đây

bash-4.2$ su
Password: 
bash-4.2# upgradepkg kernel-3.10.84-x86_64-1.txz && 
upgradepkg kernel-modules-3.10.84-x86_64-1.txz &&
upgradepkg kernel-headers-3.10.84-x86_64-1.txz

Còn nếu bạn đã có thể nối được mạng thì chỉ chạy Omarine-update, chương trình sẽ cập nhật tự động bao gồm cả những gói trên.

Hệ điều hành bỏ túi

Bạn có thể cài đặt Omarine vào một USB(rồi bỏ cả vào trong túi).

USB(USB drive – USB memory – USB stick – USB block device)

USB này cần có cỡ khoảng 10GB trở lên. Có mấy vấn đề cần lưu ý:

– Các máy tính phổ biến là dùng một ổ cứng SCSI với tên thiết bị là /dev/sda. Nếu USB cài đặt là USB đầu tiên cắm vào máy tính nó sẽ là /dev/sdb. Khi partition, lệnh cfdisk cần có cả tham số thiết bị: cfdisk /dev/sdb. USB có dung lượng nhỏ(trừ trường hợp ổ cứng ngoài cắm qua cổng USB nhưng mục tiêu của chúng ta ở đây chủ yếu là que nhớ hay ổ USB chỉ bằng ngón tay, tất nhiên nếu bạn cài hệ điều hành vào ổ cứng ngoài thì càng thoải mái dung lượng) nên thông thường chỉ cần một partition cho nó, trong trường hợp này là /dev/sdb1.

USB chứa hệ điều hành di động qua các máy tính khác nhau. Vì vậy menu khởi động hệ điều hành(GRUB) hợp lý là không chứa mục menu cho các hệ điều hành cụ thể trong ổ cứng của một máy tính nào cả, chỉ có một mục duy nhất dành cho hệ điều hành của chính USB. Khi cài đặt hệ điều hành vào USB, ở bước cuối bạn không cần chọn cài đặt GRUB, chúng ta sẽ làm điều đó sau. Sau khi cài đặt xong hệ điều hành vào USB, bạn khởi động hệ điều hành trong ổ cứng máy tính, giả sử USB tương ứng với /dev/sdb, bạn chạy các lệnh sau đây để cài GRUB vào USB

sudo mount /dev/sdb1 /mnt
sudo grub-install --boot-directory=/mnt/boot /dev/sdb
sudo umount /mnt

Sau đó khởi động lại máy và chọn khởi động từ USB(sử dụng menu boot của BIOS hoặc vào BIOS đặt thứ tự boot của USB lên đầu), bạn sẽ vào môi trường dòng lệnh của GRUB, chạy các lệnh sau để khởi động hệ điều hành từ USB

grub> insmod ext2
grub> linux /boot/vmlinuz root=/dev/sdb1
grub> boot

Lệnh trên cùng tải module ext2, chỉ cần nếu kiểu hệ thống file bạn đã cài cho USBext2. Mỗi lần khởi động phải gõ như thế thì hơi lâu nhưng cũng thú vị vì bạn đã trực tiếp tải modulekernel bằng dòng lệnh GRUB. Nếu muốn tạo menu khởi động thuận tiện như thông thường thì bạn thực hiện khối lệnh dưới đây(chỉ việc chép cả khối vào cửa sổ lệnh rồi ấn Enter)

sudo mount /dev/sdb1 /mnt &&
sudo grub-install --boot-directory=/mnt/boot /dev/sdb &&
tempfile=$(mktemp /tmp/temp.XXXXXX 2>/dev/null) &&
tempfile2=$(mktemp /tmp/temp.XXXXXX 2>/dev/null) &&
sudo grub-mkconfig 1>$tempfile 2>$tempfile2 &&
cat $tempfile2 | grep "/dev/sdb1" &&
cat $tempfile | sed '/^menuentry/,$d' >$tempfile2 &&
cat $tempfile | sed -n '/^menuentry .\+\/dev\/sdb1/,/^}/p' >>$tempfile2 &&
sudo cp $tempfile2 /mnt/boot/grub/grub.cfg &&
rm $tempfile &&
rm $tempfile2 &&
sudo umount /mnt

Khối lệnh trên sẽ đảm bảo cài đặt GRUB vào USB và tạo menu khởi động có duy nhất một mục dành cho USB, từ đó bạn cắm USB vào máy tính nào cũng vậy.

*Bổ sung: nếu dòng lệnh dưới cùng của khối lệnh không thành công, bạn thay dòng lệnh đó bằng dòng lệnh này

while ! sudo umount /mnt 2>/dev/null; do fuser -kms /dev/sdb1; sleep 1; done

Cả khối lệnh sửa đổi viết lại như sau

sudo mount /dev/sdb1 /mnt &&
sudo grub-install --boot-directory=/mnt/boot /dev/sdb &&
tempfile=$(mktemp /tmp/temp.XXXXXX 2>/dev/null) &&
tempfile2=$(mktemp /tmp/temp.XXXXXX 2>/dev/null) &&
sudo grub-mkconfig 1>$tempfile 2>$tempfile2 &&
cat $tempfile2 | grep "/dev/sdb1" &&
cat $tempfile | sed '/^menuentry/,$d' >$tempfile2 &&
cat $tempfile | sed -n '/^menuentry .\+\/dev\/sdb1/,/^}/p' >>$tempfile2 &&
sudo cp $tempfile2 /mnt/boot/grub/grub.cfg &&
rm $tempfile $tempfile2 &&
while ! sudo umount /mnt 2>/dev/null; do fuser -kms /dev/sdb1; sleep 1; done

Nếu bạn thực hiện khối lệnh mới ngay sau khi khối lệnh trước không gỡ(umount) được USB thì bỏ đi dòng đầu tiên. (Nếu có một cửa sổ chính sách của dịch vụ nepomukfilewatch hiện lên cũng không ảnh hưởng gì)

Điều chỉnh này cũng áp dụng như thế cho khối lệnh bên dưới.

– Khi cắm USB để chạy hệ điều hành qua các máy tính khác nhau, bạn sẽ thấy một thông báo lúc khởi động KDE dạng như thế này

device

Đây chỉ là một thông báo cung cấp thông tin: các thiết bị sử dụng trong máy trước không có trong máy này. Bạn check vào hộp kiểm “Do not ask again for these devices” rồi trả lời “No”, lần sau hệ thống sẽ không hỏi nữa.

Để xem các kernel modules đang được tải, bạn sử dụng lệnh: lsmod

Để xem các thiết bị PCI trong máy như card màn hình, card âm thanh, card mạng, WiFi, USB controller, bạn sử dụng lệnh: lspci

lspci

– Có những máy tính không nhận dạng được USB là một thiết bị khối vào thời điểm boot máy theo cách thức thông thường, do đó không khởi động được hệ điều hành từ USB. Trong trường hợp này bạn cần cập nhật kernel bằng cách tải về và cài đặt hai gói

kernel-3.10.84-x86_64-usb2.txz
kernel-modules-3.10.84-x86_64-usb2.txz

Cách cài đặt như sau: cắm USB vào một máy tính đang chạy, giả sử USB/dev/sdb với hệ thống file gốc nằm trong /dev/sdb1

sudo mount /dev/sdb1 /mnt &&
sudo ROOT=/mnt upgradepkg kernel-3.10.84-x86_64-usb2.txz &&
sudo ROOT=/mnt upgradepkg kernel-modules-3.10.84-x86_64-usb2.txz &&
sudo umount /mnt

*Sửa lại thành:

sudo mount /dev/sdb1 /mnt &&
sudo ROOT=/mnt upgradepkg kernel-3.10.84-x86_64-usb2.txz &&
sudo ROOT=/mnt upgradepkg kernel-modules-3.10.84-x86_64-usb2.txz &&
while ! sudo umount /mnt 2>/dev/null; do fuser -kms /dev/sdb1; sleep 1; done

kernel mới còn có tác dụng gán tên thiết bị cho USB theo mong muốn của chúng ta, luôn là /dev/sdb, cho dù bạn có hai ổ cứng SCSI nguyên bản là /dev/sda/dev/sdb chúng sẽ được chuyển thành /dev/sdc/dev/sdd

– Nếu đã sử dụng kernel dành riêng cho USB, khi cập nhật hệ thống bạn cần loại trừ cập nhật các gói kernel bằng cách blacklist chúng. Xem OMARINE-UPDATE(1).

Open Loading Wizard 1.0.1

Sau khi cài đặt và cập nhật hệ điều hành thì Open Loading Wizard 1.0.1 đã có trong máy, nằm trong nhóm chương trình Office

menu2

Advertisements

Gửi phản hồi

%d bloggers like this: