(91) 350-9520 support@omarine.org M-F: 7 AM - 7 PM; Weekends: 9 AM - 5 PM

Sai lầm chết người trong nhận thức về Thế vững tàu biển

Khi không được trang bị phần mềm An toàn thế vững tàu biển, các Thuyền trưởng đa phần tự tính toán.

Bằng bảng tính Excel, với các hàm giản đơn như SUM để tính tổng, VLOOKUP để truy vấn Cơ sở dữ liệu trong các Sheet, họ có thể sẽ tính được Chiều cao thế vững ban đầu GM, sau đó tính Chiều cao thế vững ban đầu sau khi đã hiệu chỉnh ảnh hưởng của Mô-men mặt thoáng chất lỏng GoM.

GoM chỉ có giá trị khi Mô-men mặt thoáng chất lỏng được tính đúng. Đáng tiếc, hầu hết các Thuyền trưởng không lường hết vấn đề này. Tất cả các két chất lỏng luôn tồn tại Mô-men mặt thoáng chất lỏng. Giá trị này chỉ bằng Zero (bằng không) khi két hoàn toàn khô. Thực tế bơm hút không bao giờ hút hết nước, vì phần nước sát đáy két thấp hơn ống hút. Người ta gọi lượng nước này là nước chết (Dead water). Lượng Dead water thông thường vài chục tấn, có khi lên tới hàng trăm tấn.

Tuy nhiên, bài viết này tập trung đến những vấn đề khác quan trọng hơn.

GoM chỉ là một trong sáu điều kiện phải thỏa mãn của nghị quyết A749-18-3.1 của IMO (International Maritime Organization- Tổ chức Hàng hải quốc tế), các điều kiện khác không được tính toán, khó thực hiện bằng bảng tính Excel, đây cũng là thực tế trên các tàu biển Việt nam hiện nay.

Hình minh họa dưới đây chỉ ra con tàu rơi vào trạng thái cực kì nguy hiểm.

Trong ví dụ này, điều kiện GoM đã thỏa: giá trị tính toán là 1.05m, lớn hơn giá trị yêu cầu tối thiểu là 0.15m.

Nhưng chỉ cần quan sát khái quát sẽ thấy ngay điều kiện thứ 5 của nghị quyết A749-18-3.1 và điều kiện thứ nhất của nghị quyết A749-18-3.2 ở trong tình trạng nguy hiểm.

– Điều kiện thứ 5 của nghị quyết A749-18-3.1: Giá trị góc nghiêng ngang (Heeling angle) mà tại đó cánh tay đòn GoZ đạt giá trị lớn nhất (MAX. G0Z- deg.) theo tính toán là 25 độ, vừa đúng bằng giá trị cho phép (legal). Khi gặp sóng to gió lớn trên biển, các tàu đều có thể nghiêng ngang tới 25 độ hoặc hơn. Trên đồ thị cho thấy khi vượt qua góc nghiêng 25 độ, đường cong GoZ dốc thẳng xuống trục hoành. Như vậy chỉ cần một cơn sóng cộng hưởng, con tàu nhanh chóng bị dúi ngang tới góc nghiêng mất mô-men hồi phục (Góc nghiêng ngang mà tại đó cánh tay đòn G0Z bằng Zero (bằng không) được gọi là góc lặn), nguy cơ đắm tàu xảy ra trước mắt.

– Điều kiện thứ nhất của nghị quyết A749-18-3.2: diện tích a và b là các giá trị mô-men tích lũy. a biểu thị tác động của sóng gió cấp 10 (26m/s), b biểu thị khả năng hồi phục về trạng thái cân bằng của con tàu. Để an toàn, b phải lớn hơn a, hay tỉ số b/a phải lớn hơn 1. Trong ví dụ trên, b/a bằng 0.42, một giá trị nhỏ thua 1 rất nhiều. Con tàu ở trạng thái này sẽ lập tức lật nhào dưới tác động của gió cấp 10 (có thể bị đắm ở cấp gió nhỏ hơn).

Một điều cần chú ý là khi một con tàu bị đắm trong một tai nạn đâm va, có thể sau một thời gian nó mới chìm hẳn do tàu có nhiều khoang két cách biệt. Nhưng tàu bị đắm do mất an toàn thế vững, nó sẽ chìm ngay lập tức, không khả năng sống sót nào có thể hy vọng.

*Bài viết này buộc phải sử dụng nhiều thuật ngữ chuyên môn. Tất cả quí vị ghé thăm trang này nếu có ý kiến, xin mời bình luận hoặc liên lạc về địa chỉ:

Phạm Thành Tuyên. email: phamtyn@yahoo.com

Advertisements

1 thought on “Sai lầm chết người trong nhận thức về Thế vững tàu biển

Gửi phản hồi

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.

%d bloggers like this: